Richtsnoer (EU) 2021/2256 van de Europese Centrale Bank van 2 november 2021 tot vaststelling van de beginselen van een Ethisch Kader voor het Gemeenschappelijk Toezichtsmechanisme (ECB/2021/50) (herschikking)
DE RAAD VAN BESTUUR VAN DE EUROPESE CENTRALE BANK,
Gezien Verordening (EU) nr. 1024/2013 van de Raad van 15 oktober 2013 waarbij aan de Europese Centrale Bank specifieke taken worden opgedragen betreffende het beleid inzake het prudentieel toezicht op kredietinstellingen1, en met name artikel 6, lid 1, in samenhang met artikel 6, lid 7,
(1) Richtsnoer (EU) 2015/856 van de Europese Centrale Bank2 (ECB/2015/12) moet op verscheidene punten worden gewijzigd. Omwille van de duidelijkheid moet Richtsnoer (EU) 2015/856 (ECB/2015/12) eveneens worden ingetrokken.
(2) Teneinde de taken uit te voeren die krachtens Verordening (EU) nr. 1024/2013 aan de Europese Centrale Bank (ECB) en de nationale bevoegde autoriteiten (NBA's) van de deelnemende lidstaten aan het Gemeenschappelijk Toezichtsmechanisme (hierna “GTM” genoemd) zijn toevertrouwd, nemen de ECB en NBA's de beginselen van onafhankelijkheid, verantwoordingsplicht en transparantie in acht en handhaaft het de hoogste normen op het gebied van beroepsethiek en integriteit, waaronder geen tolerantie ten aanzien van ongepast gedrag en intimidatie.. Een governancekader dat deze beginselen en normen beschermt, is een essentieel element om de geloofwaardigheid van het GTM te waarborgen en is noodzakelijk om het vertrouwen van onder toezicht staande entiteiten, tegenpartijen van monetair beleid en burgers van de Unie te waarborgen.
(3) Tegen deze achtergrond heeft de Raad van bestuur in 2015 Richtsnoer (EU) 2015/856 (ECB/2015/12) vastgesteld, waarin de beginselen zijn vastgelegd van een gemeenschappelijk ethisch kader voor het GTM (hierna het “Ethisch Kader voor het GTM” genoemd) dat de geloofwaardigheid en reputatie van het GTM waarborgt, alsook het vertrouwen van het publiek in de integriteit en onpartijdigheid van de leden van de organen en de personeelsleden van de ECB en van de NBA’s van aan het GTM deelnemende lidstaten.
(4) De Raad van bestuur is van mening dat, teneinde de hoogste normen van beroepsethiek en beroepsintegriteit te handhaven, de bestaande gemeenschappelijke minimumnormen en regels ter voorkoming van handel met voorwetenschap en misbruik van niet-openbare informatie van het GTM, alsmede ter voorkoming en beheersing van belangenconflicten, verder moeten worden ontwikkeld. Daartoe acht de Raad van bestuur het van belang dat de ECB en de NBA's maatregelen nemen om zelfs het ontstaan van de schijn van handel met voorwetenschap, misbruik van niet-openbare informatie of van mogelijke belangenconflicten te voorkomen. Hoewel de ECB en de NBA's een zekere mate van vrijheid moeten hebben bij het bepalen van het meest geschikte kader voor dergelijke maatregelen, is het tegelijkertijd van belang — om de reputatie van het GTM afdoende te beschermen — dat een reeks op elkaar afgestemde maatregelen, met name met betrekking tot regels inzake kritische financiële privétransacties, ten minste van toepassing moet zijn op personeelsleden van de ECB en van de NBA’s wanneer zij GTM-taken uitvoeren. Deze afgestemde maatregelen dienen ook van toepassing te zijn op leden van interne organen met administratieve en/of adviserende taken die direct of indirect samenhangen met de uitvoering van GTM-taken door de NBA’s.
(5) Teneinde het vertrouwen van onder toezicht staande entiteiten en burgers van de Unie dat personeelsleden van de ECB en de nationale centrale banken, alsmede leden van hun organen, volledig professioneel handelen, verder te beschermen, moet de schijn van belangenconflicten worden vermeden. Daartoe moeten personeelsleden en leden van organen die toegang hebben tot marktgevoelige informatie, worden verplicht bij het verrichten van particuliere financiële transacties specifieke regels en normen in acht te nemen, met name wanneer bij die transacties gereglementeerde entiteiten betrokken zijn.
(6) Hoewel het Ethisch Kader voor het SSM uitsluitend van toepassing is op de uitvoering van de taken van toezichttaken, heeft de Raad van bestuur Richtsnoer (EU) 2015/855 van de Europese Centrale Bank (ECB/2015/11)3 tot vaststelling van de beginselen van een Ethisch kader voor het Eurosysteem vastgesteld (hierna het ‘Ethisch Kader voor het Eurosysteem” genoemd) dat van toepassing is op de uitvoering van toezichttaken door de ECB en de NBA’s.
(7) De beginselen die zijn vastgelegd in Richtsnoer (EU) 2015/856 (ECB/2015/12) werden aangevuld met de uitvoeringspraktijken van het Ethisch Kader van het Eurosysteem (EEFI)4 die zijn goedgekeurd door de Raad van bestuur en omgezet in interne regels en praktijken die door elke centrale bank van het Eurosysteem zijn vastgesteld. Deze EEFI-praktijken, waaronder met name uitvoeringspraktijk nr. 4 met betrekking tot de compliancefunctie, moeten worden opgenomen in het herziene Ethisch Kader voor het SSM zulks op een wijze die het beginsel van organisatorische autonomie van elke centrale bank van het Eurosysteem waarborgt.
(8) Om ervoor te zorgen dat het Ethisch Kader voor het GTM passende normen en beste praktijken blijft weerspiegelen die rekening houden met de stand van de nieuwste ontwikkelingen in de centrale-bankwereld en tussen instellingen van de Unie, voorziet Richtsnoer (EU) 2015/856 (ECB/2015/12) in een regelmatige toetsing door de Raad van bestuur. De inwerkingtreding van de Gedragscode voor hoge ambtenaren van de ECB5 (hierna de “Uniforme Gedragscode” genoemd), een verdere verbetering van de uniforme normen voor beroepsethiek voor alle leden van ECB-organen op hoog niveau en hun plaatsvervangers. Tegen deze achtergrond acht de Raad van bestuur het noodzakelijk de bestaande normen aan te passen zoals bepaald in het Ethisch Kader voor het GTM.
(9) Met het oog op de oprichting van een interinstitutioneel forum voor de uitwisseling van ethische en nalevingskwesties en over kwesties in verband met de uitvoering van Richtsnoer (EU) 2015/855 (ECB/2015/11) en Richtsnoer (EU) 2015/856 (ECB/2015/12), heeft de Raad van bestuur de Ethics and Compliance Officers Task Force (ECTF) opgericht. In het licht van het toenemende belang van deze aangelegenheden en de daaruit voortvloeiende noodzaak om ambitieuzere normen op Eurosysteemniveau na te streven en de coherente tenuitvoerlegging van het Ethisch Kader voor het Eurosysteem te ondersteunen, heeft de Raad van bestuur het passend geacht de ECTF versterkte verantwoordelijkheden toe te kennen en het ECTF om te vormen tot een permanente Ethics and Compliance Conference (ECC). Deze versterkte verantwoordelijkheden moeten het Eurosysteem in staat stellen de uitdagingen die inherent zijn aan de dynamische aard van integriteitsnormen en normen inzake goed bestuur adequaat aan te pakken.
(10) Met het oog op de algehele samenhang van deze ethische kaders moeten de belangrijkste concepten betreffende belangenconflicten, aanvaarding van geschenken en gastvrijheid en het verbod op misbruik van niet-openbare informatie, zoals uiteengezet in de Richtsnoeren (EU) 2015/855 (ECB/2015/11) en (EU) 2015/856 (ECB/2015/12), verder worden ontwikkeld en in overeenstemming worden gebracht met de uniforme code. Met name moeten de aan de indienstneming voorafgaande screeningbeperkingen en de beperkingen na uitdiensttreding worden uitgebreid tot senior personeelsleden van het GTM die rechtstreeks rapporteren aan het uitvoerend niveau, teneinde op doeltreffende wijze tegemoet te komen aan de bezorgdheid over “draaideurconstructies” tussen de centrale banken en de particuliere sector, met name financiëlemarktdeelnemers.
(11) Hoewel het Ethisch Kader van het GTM alleen van toepassing is op de uitvoering van GTM-taken, is het niettemin wenselijk dat de centrale banken van het Eurosysteem gelijkwaardige normen hanteren voor leden van hun organen, hun personeel en anderen die niet-SSM-taken uitvoeren.
(12) De bepalingen van dit richtsnoer laten de toepasselijke nationale wetgeving, met name de arbeidswetgeving, onverlet.
(13) De bepalingen van dit richtsnoer mogen geen afbreuk doen aan de uniforme code en aan eventuele ethische gedragsvereisten die zijn vastgesteld op specifieke gebieden die ten minste voldoen aan de beginselen van het Ethisch Kader voor het GTM,
HEEFT HET VOLGENDE RICHTSNOER VASTGESTELD:
Artikel 1 - Werkingssfeer
Artikel 2 - Definities
In dit richtsnoer wordt verstaan onder:
- 1) “nationale bevoegde autoriteit”: een nationale bevoegde autoriteit als gedefinieerd in artikel 2, punt 2, van Verordening (EU) nr. 1024/2013. Deze definitie doet geen afbreuk aan nationaalrechtelijke regelingen waarbij bepaalde toezichttaken zijn toegewezen aan een NCB die niet is aangemerkt als een NBA. Een verwijzing naar een NBA in dit richtsnoer geldt in een dergelijk geval ook voor de NCB met betrekking tot de haar krachtens nationaal recht toegewezen taken;
- 2) “Ethisch Kader voor het GTM”: de bepalingen van dit richtsnoer zoals uitgevoerd door de ECB en elk van de NBA’s;
- 3) “niet-openbare informatie”: informatie, ongeacht de vorm ervan, die betrekking heeft op de uitvoering van taken van het Eurosysteem door de centrale banken van het Eurosysteem en die niet openbaar is gemaakt;
- 4) “marktgevoelige informatie” precieze informatie die, indien bekendgemaakt, waarschijnlijk een significant effect heeft op activaprijzen of prijzen op de financiële markten;
- 5) “personeelslid” een persoon met een arbeidsverhouding met de ECB of een NBA, behalve indien deze persoon uitsluitend taken verricht die geen verband houden met de uitvoering van toezichttaken uit hoofde van Verordening (EU) 2014/2013;
- 6) “lid van een orgaan”: een lid van een besluitvormend of ander intern orgaan van centrale banken van het Eurosysteem dat geen personeelslid is, behalve indien dat lid van een orgaan uitsluitend is belast met taken die geen verband houden met de uitvoering van toezichttaken uit hoofde van Verordening (EU) nr. 1024/2013;
-
7)
“gereglementeerde entiteit”: een van de volgende entiteiten:
- a) een monetaire financiële instelling (MFI) als gedefinieerd in artikel 2, punt 1), b), van Verordening (EU) 2021/379 van de Europese Centrale Bank (ECB/2021/2)6, met uitsluiting van geldmarktfondsen;
- b) een niet-MFI-kredietinstelling als gedefinieerd in artikel 2, punt 4), van Verordening (EU) 2021/379 (ECB/2021/2);
- c) een financïële holding als gedefinieerd in artikel 4, lid 1, punt 20, van Verordening (EU) nr. 575/2013 van het van het Europees Parlement en de Raad7;
- d) “gemengde financiële holding”: een beheermaatschappij zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 15, van Richtlijn 2002/87/EG, van het Europees Parlement en de Raad8;
- e) een financieel conglomeraat als gedefinieerd in artikel 2, punt 14, van Richtlijn 2002/87/EG dat onderworpen is aan aanvullend toezicht door de ECB krachtens artikel 4, lid 1, punt h), van Verordening (EU) nr. 1024/2013;
- 8) “belangenconflict”: een situatie waarin persoonlijke belangen van invloed kunnen zijn of kunnen worden geacht invloed uit te oefenen op de onpartijdige en objectieve uitvoering van taken en verantwoordelijkheden;
- 9) “persoonlijk belang”: een voordeel of potentieel voordeel, van financiële of niet-financiële aard, voor een personeelslid of een lid van een orgaan, met inbegrip van — maar niet beperkt tot — een uitkering aan een rechtstreeks gezinslid (ouder, kind, broer of zuster), echtgenoot of partner;
- 10) “kortetermijnhandel”: de aankoop en daaropvolgende verkoop of de verkoop en daaropvolgende aankoop van hetzelfde financiële instrument binnen 90 kalenderdagen;
- 11) “historisch actief”: verboden actief dat door een lid van een orgaan of een personeelslid is verworven voorafgaand aan verbod op het actief of het verbod daarop van toepassing werd, of dat op een later tijdstip in bezit is gekomen als gevolg van omstandigheden waarop zij geen invloed hadden;
- 12) “voordeel”: een geschenk, gastvrijheid of ander voordeel — financieel, in natura of van een andere aard — waarvoor geen overeengekomen compensatie voor verleende diensten bestaat en waarop de ontvanger niet anderszins recht heeft.
Artikel 3 - Tegenstrijdige nationale bepalingen en toepasselijkheid van verschillende ethische kaders
Artikel 4 - Grondbeginselen
Artikel 5 - Betrekkingen met derden
Artikel 6 - Belangenconflicten
Artikel 7 - Verbod op het ontvangen van voordelen
Artikel 8 - Beroepsgeheim en verbod op openbaarmaking van niet-openbare informatie
Artikel 9 - Verbod op misbruik van niet-openbare informatie
Artikel 10 - Algemene beginselen betreffende financiële privétransacties
Artikel 11 - Specifieke beperkingen op kritische financiële privétransacties
De in lid 1 bedoelde interne regels zullen:
-
a)
kritische financiële privétransacties transacties verbieden met:
- i) door een gereglementeerde entiteit uitgegeven aandelen- en schuldinstrumenten;
- ii) derivaten die verband houden met door een gereglementeerde entiteit uitgegeven aandelen- en schuldinstrumenten;
- iii) eenheden van collectieve-beleggingsprogramma’s waarvan het beleggingsbeleid uitsluitend gericht is op gereglementeerde entiteiten, en
- b) andere kritische financiële privétransacties beperken indien noodzakelijk, en
- c) de kortetermijnhandel beperken.
Rekening houdend met overwegingen van doeltreffendheid, doelmatigheid en evenredigheid kunnen de krachtens lid 2, punten b) en c), vastgestelde interne voorschriften bestaan uit een of meer van de volgende beperkingen op de betrokken transactie:
- a) een verbod;
- b) een vereiste voor voorafgaande toestemming;
- c) een vereiste voor ex-ante- of ex-postrapportage;
- d) een embargoperiode waarbinnen een dergelijke transactie niet wordt uitgevoerd.
Artikel 12 - Onafhankelijke ethische en/of compliancefuncties
Artikel 13 - Nalevingsmonitoring
Artikel 14 - Rapportage van gevallen van niet-naleving en follow-up
Artikel 15 - Verslaglegging en evaluatie
Artikel 16 - Intrekking
Artikel 17 - Vankrachtwording en tenuitvoerlegging
Artikel 18 - Geadresseerden
-
PB L 287 van 29.10.2013, blz. 63.
(terug) -
Richtsnoer (EU) 2015/856 van de Europese Centrale Bank van 12 maart 2015 houdende vaststelling van de beginselen van een Ethisch Kader voor het Gemeenschappelijk Toezichtsmechanisme (ECB/2015/12) (PB L 135 van 2.6.2015, blz. 29).
(terug) -
Richtsnoer (EU) 2015/855 van de Europese Centrale Bank van 12 maart 2015 tot vaststelling van beginselen van een Ethisch Kader voor het Eurosysteem en tot intrekking van Richtsnoer ECB/2002/6 betreffende door de Europese Centrale Bank en nationale centrale banken in acht te nemen minimumnormen bij het verrichten van monetaire beleidstransacties en valutamarktoperaties met de externe reserves van de Europese Centrale Bank en bij het beheren van de externe reserves van de Europese Centrale Bank (ECB/2015/11) (PB L 135 van 2.6.2015, blz. 23).
(terug) -
Ethisch Framework voor GTM-uitvoeringspraktijken (Ethics Framework for the SSM Implementation Practices), 12 maart 2015, beschikbaar op EUR-Lex.
(terug) -
Gedragscode voor hoge ambtenaren van de Europese Centrale Bank (PB C 89 van 8.3.2019, blz. 2).
(terug) -
Verordening (EU) 2021/379 van de Europese Centrale Bank van 22 januari 2021 betreffende de balansposten van kredietinstellingen en van de sector monetaire financiële instellingen (herschikking) (ECB/2021/2) (PB L 73 van 3.3.2021, blz. 16).
(terug) -
Verordening (EU) nr. 575/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 26 juni 2013 betreffende prudentiële vereisten voor kredietinstellingen en tot wijziging van Verordening (EU) nr. 648/2012 (PB L 176 van 27.6.2013, blz. 1).
(terug) -
Richtlijn 2002/87/EG van het Europees Parlement en de Raad van 16 december 2002 betreffende het aanvullende toezicht op kredietinstellingen, verzekeringsondernemingen en beleggingsondernemingen in een financieel conglomeraat en tot wijziging van de Richtlijnen 73/239/EEG, 79/267/EEG, 92/49/EEG, 92/96/EEG, 93/6/EEG en 93/22/EEG van de Raad en van de Richtlijnen 98/78/EG en 2000/12/EG van het Europees Parlement en de Raad (PB L 35 van 11.2.2003, blz. 1).
(terug) -
Richtlijn 2013/36/EU van het Europees Parlement en de Raad van 26 juni 2013 betreffende toegang tot het bedrijf van kredietinstellingen en het prudentieel toezicht op kredietinstellingen en beleggingsondernemingen, tot wijziging van Richtlijn 2002/87/EG en tot intrekking van de Richtlijnen 2006/48/EG en 2006/49/EG (PB L 176 van 27.6.2013, blz. 338).
(terug)